از خدا خواهیم “کسر” این حسد

۳ اردیبهشت ۱۳۸۸

پاسی از شب گذشته، قرآن پارسی گشودم، آیه آمد:

«ای خنک آن کِش حسد همراه نیست / عقبه‌ای زین صعب‌تر در راه نیست»

«این جسد خانه‌ی حسد ٱمد بدان / وز حسد آلوده باشد خاندان» (مثنوی، دفتر اول، بیت ۴۳۱ و ۴۳۲)

اما چرا حسد سخت‌ترین کوره راه جان آدمی است که آدمی چنان بدان آلوده است که جان او خانه‌ی آن است؟ پاسخ مولوی این است:

«هر کسی کو از حسد بینی کند / خویشتن بی گوش و بی بینی کند» (دفتر اول، ۴۳۹)

آن کس که از سر حسد تکبر بورزد (بینی کردن: تکبر ورزیدن؛ فروزانفر، شرح مثنوی، ج ۱، ص ۲۰۲) ابزارها و منابع شناخت خود را معیوب کرده است، به طوری که گویی آنها را از دست داده است.
 
پس حسد مانع شناخت می‌شود و: «آفتی نبود بتر از ناشناخت» (دفتر سوم، ۳۷۸۱). حسد با از کار انداختن قوای شناختی آدمی موجب جهل (ناشناخت) می‌شود، همان جهلی که آفتی از آن بدتر نباشد.

حالا چرا حسد مانع شناخت می‌شود؟ زیرا حسد، غرض‌آور است، حجابی می‌شود برای شناخت امور چنان‌که به قدر طاقت بشری می‌توان آن‌را دریافت:

«چون غرض آمد هنر پوشیده شد / صد حجاب از دل به سوی دیده شد» (دفتر اول، ۳۳۴).

دیگر چه آفاتی دارد این حسد؟

«تفرقه آرد دم اهل حسد» (دفتر دوم، ۳۶۹۹). و این بعد اجتماعی آفات حسد است. با اهل حسد که بنشینی تو را هم در آتش حسد خودشان گرم می‌کنند. به آتش حسد آن‌ها که گرم شدی نشانه‌ی این است که جایی به کسی سرد شده‌ای. و این همان تفرقه است.

حاصل آن‌که:

«از خدا می‌خواه دفع این حسد» (دفتر چهارم، ۲۶۸۱).

 "دفع" این حسد خواستن که دعای امثال مولوی است البته، واقع‌گرایانه‌تر این است که چنین دعا کنیم:

خدایا ما را از بدحسودان قرار مده!

 ایدون باد!

۱۲ comments

  1. آیدین

    یاسر جان نمی دانم شان نزول این نوشته ات راجع به حسد چیست و انگیزه ی آن از کجاست، اما آمدم بنویسم که دمت گرم صحبت هایت در بی بی سی خیلی خوب و مدبرانه بود.
    پر توان و تندرست باشی
    یاسر: یکی دو نفر دیگر هم این سوال را از من کرده اند صادقانه می گویم هیچ حادثه خاصی رخ نداده که مرا به نوشتن در باره حسد در اینجا سوق داده باشد مثنوی می خواندم حسد شناسی مولوی سخت در نظرم در خور جدی گرفتن آمد همین
    ممنون از لطفت
    ی.م

  2. سلام . امیدورام از مثنوی نوشتن ات مستدام باشد.

  3. محمود

    با سلام
    جناب میردامادی
    به عنوان یکی از علاقمندان به نوشته های شما و نیز یکی از “پناهندگان” به مثنوی در زمانه عسرت، عرض می کنم که آیا گمان نمی کنید کاربرد “قرآن پارسی” برای مثنوی (گرچه که خود مولانا چنین برداشتی از کتاب خود داشت و بیراه هم نمی اندیشید) و یا کاربرد “آیه” برای ابیات آن، ناخواسته به نوعی “شریک تراشی” برای کلام الهی منتهی شود؟

  4. سلام
    وبلاگت خیله خوبه.اون کتاب دکتر فنایی که ازش مطلب گفتین اسمش چیه؟
    در پناه حق
    yASER: Akhlagh-e din-shenasi. Esmesh in ast
    Y.M

  5. I really want to thank you for your website, I read almost everything you write. I can read persion but cant write.
    I reaaly like to know how you think about “REINCARNATION”. It is not something that can be in islamic litreture, except may be the the poem by moulavi” AZ JAMAADI MORDAMO AADAM SHODAM….”
    I am going to attach a freind of mine argument in favor of the THEORY of Reincarnation. Please dont dismiss it right away, read the peice and there is a link for more info and FAQ a website. and give us your thought. I cant figure it out, cant see anything in koran etc, but the reasoning for it is very very compleing and in some case as close and it can be to scinetic testing.
    =====================qoute————
    There are many, many studies done in the western universities and peer review published journals. They don’t claim to be a proof, but as evidence. These studies are done rigorously and is as close to scientific as possible. The puzzling thing is that their results are converging to the results from MONKS, YOGIES, “some” Moslem Sufies, the SHAMANs, and even the 3000 year old book of “Tibetan Book of Death” .
    So it makes it very hard to just dismiss them as mere illusions, or fantasies. West, east , past, present, cultures in India, Tibet, China , Hawai , Buda etc… all are surprisingly very close in detail of what happens!
    Attached please find a 2-3 page summary of the finding Dr. Whitten (Professor of Psychiatry at the University of Toronto, Canada). There are many many other similar research (Newton one is another). I have also listed some of the published work below and in the 2nd attachment.
    The theory of reincarnation (if true) answers some of the hardest and puzzling questions in the area of fairness God and the concenpt of “Choice”.
    Just lets look at your life, You are born in an excellent family great mom, and dad, sisters had a chance to educate read and talk to very noble people. I am blind, my mother has HIV, my dad is dead, I die at the age of 7 in a corner of street from long devastating tuberculoses disease.
    Did we have both the same chances of spiritual evolution? Is God fair?
    I have seen many correct answers, but does God makes rain satisfy human curiosity of that is true but HOW ? No matter what I hear, I can’t convince myself we had the same chances.
    The reincarnation (if true) explain it that you have more chances in spiritual evolution, you can try one more time or more, if you failed in some aspects of evolution. It DOES not contradicts the beginning and end (the judgment day). Just in between you may have more chances to improve . How many times? ! I don’t know
    It also address the issue of god’s fairness, and DESTINY , how come I am blind? The soul in the state of between life’s( with a help of guides) chooses a life CHART, a Destiny, a path, in a way to improve the spiritual life, the deficiency of the soul. So in fact it is you who chosen to be in this form and…..
    If someone completed the process he DOES NOT need to go through reincarnation!
    There is no easy way to prove or disprove it. But if Dali Lama is asked why he believe in reincarnation, he is not going to say because it is my holly book or so and so said that. His prove is that I has seen it! (through meditation / trance etc.) as they say: “PAAYE ESTEDLAALIAN CHOOBIN BOVAD….. PAAYE CHOOBIN……”
    Monks, Yogis, shamans, and now the scientific findings are pointing to the same story, very puzzling but close even in details with a 3000 year old book “Tibetan book of death”! Could it be all illations, fantasies and imaginations? Yes of course, If it was just one group claiming it , was easy to dismiss it. But vastly different cultures, just look at it chine’s, Indians, Hawaii, even the natives, the budist, the shamans and ….. and now the scientific groups are saying the same thing, so it is much harder to simply dismiss it.
    The scientific approach to this problem has been based on the following methods (all done by professors at best western universities).
    1- deep regression by Hypnotism
    2- study of near death experiences (NDEers) done by physicians, psychologists
    3- people who have had out of body experiences (OBEers) (such as by mediation/trance )
    4- study of children who remember their past life
    You have incredible experience in Islam and Koran, and I would be grateful if you please review the attached summary of one the work work and if interested to go through the actual books (referenced) to see if there is any traces of it in Koran or other Islamic litreture. I know you are very busy, and The reincarnation is not a common question and does not look important to many Moslems ( at the present time they have so many other urgent questions), but REINCARNATION is an “out of box question”, if true could change the life of many, and answers many troubling questions in life. I don’t know if is true but I pray to god that it be true. At last, in the US you can have a 2-4 deep hypnotism session and they can tell you about your past life, where you lived, what you did , the address, your mom and dad, your past children! They record your voice and give it to you! Then you can actually go and check it out!
    ————end qoute———
    With best regards
    God bless you with all the efforts you put in helping others
    Waiting impatiently,
    Olga
    Yaser: Dear Olga I will read it and let you know my remark, if any and thank you for taking into account this site.

  6. It is me gain , sorry to take your time. The following site has some very interesting cases (documented, some throughly documented) cases, and a FAQ section that I thought may be useful in your research .
    http://www.geocities.com/richard_holmes/reincarnation/faq.htm#e
    Wikipedia also mentioned that Shiia believe in something called REJA that might interpret as reincarnation + few verses of Koran “in favor” and “against the idea”
    http://en.wikipedia.org/wiki/Reincarnation
    many thanks again for your time.
    best Regards;
    Olga

  7. حسین

    سلام برادر.
    درباره ی تاریخچه ی فقاهت هم اگر بنویسی ارزنده است. مثلاً می توان با جمله ی معترضه ی میان جمله ی نخست نوشته ی پیشینت شروع کرد.

  8. Kashkool-ol-mamalek

    سید یاسر الدین
    ستااد انتخابات میر حسین شعبه لندن رو راه انداختی یا نه ؟؟ مخصوصا بعد از اون نطق قررای اخویتون در بیبیبسی فارسی!!!!!!!!!!
    یاسر: هنوز شخصا تصمیم نگرفته ام میان کروبی و میرحسین کدام را باید ترجیح داد

  9. من زیاد فکر می‌کنم. شاید دیوانه‌وار. خوب یا بد؛ گاهی نوشته‌ای، عکسی، وبلاگی، آدمی، شغلی و یا… هرچیز دیگری به من کد می‌دهد که فکر کنم.
    یکی از جاهایی که شدیدا به من کد برای اندیشیدن می‌دهد، همین‌جاست. یعنی وبلاگ فخیمه (وبلاگ مذکر است یا مونث) شما. بر خودم دانستم که تشکر کنم از کسی که این فضای فکر را برایم باز می‌کند و دست‌مریزادی بگویمش.
    ضمنا کتاب ترجمه‌شده‌تان را در سبد خریدم از نمایشگاه تهران در صدر نوشته‌ام. خوشحالم که نگاهی به سوالات جدی‌ام را در کتابی خواهم یافت که مترجم‌ش را می‌شناسم؛ حداقل در فضای سایبر و حداقل برای پاسخ به چند سوال.
    یاسر: ممنون برادر در محافظت یزدان باشید

  10. سلام علیکم.
    لطفاً اگر آقایان سیدعلی حسینی خامنه ای و میرحسین موسوی خامنه ای با هم نسبت خویشاوندی (ولو دور، ولو سببی) دارند، و شما دقیق یا غیر دقیق از این نسبت خبر دارید، اطلاع و توضیح بدهید.
    دیگر این که، نام خانوادگی ی رهبر جمهوری ی اسلامی ی ایران، حسینی خامنه ای است یا حسینی خامنه ای.
    ***
    من در وبلاگم مقاله ای نوشتم، و گفتم:
    در انتخابات شرکت نمی کنم، ولی حمایت مشروط خودم از میرحسین را اعلام می کنم.
    به نظرم سطح عقل و سطح فکر ایشان بالاتر از بقیه ی نامزدها است. البته جز دکتر محمود احمدی نژاد، که سطح عقل و سطح فکرش، مافوق تصور امثال من است.
    ***
    با تشکر.
    یاسر: من اطلاعی از فامیلی میرحسین با کس دیگری ندارم.

  11. جواد.ح

    Thomas Nagel (Philosophy Now) (Paperback)
    by Alan Thomas (Author)
    No customer reviews yet. Be the first.
    ——————————————————————————–
    List Price: $22.95
    Price: $22.95 & eligible for FREE Super Saver Shipping on orders over $25. Details
    In Stock.
    Ships from and sold by Amazon.com. Gift-wrap available.
    Only 1 left in stock–order soon (more on the way).
    Want it delivered Tuesday, May 12? Order it in the next 37 hours and 23 minutes, and choose One-Day Shipping at checkout. Details
    10 new from $22.92 1 used from $49.44
    یاسر: جواد این چیست؟ برایت بخرمش از اینجا؟ یا برای اطلاع من است؟
    ارادتکیش

  12. سلام برادر. پدر آقای میرحسین دائی آقای خامنه ای است انگار در سایت قلم نیوز می شود اطلاعاتش را گرفت. سپاس از اعلام حمایت مشروط شما از میر حسین و درک درستتان از سطح توانائی های ایشان در مقایسه با بقیه نامزدها. اگر تمایل به همکاری جدی تر دارید من در دو مجموعه ستاد مردمی که با دوستان راه انداختیم در راستای جبران خسارات شخصی که از شرایط موجود مدیریتی کشور دچارمان شده به جرگه حامیان میرحسین در آمده ایم و بر اساس هر شهروند یک ستاد مشغول تبلیغ هستیم در چارچوب توانایی هایمان. اگر موافق هستید شعبه خارج را به شما محول نماییم تا با ارسال تولیدات مجموعه امان بتوانیم در راستای تغییر وضع موجود اقدام جمعی و موثری را انجام دهیم. پذیرای نظرات نقادانه شما هستمی. دوستدارتان برادر

Leave a Reply